نگاهی واقعی به اتیسم :

در این مقاله نگاه اجمالي ولي واقعي به  طیف اتیسم داریم تا بتوانیم با اسناد  مبتنی بر شواهد این تنوع عصبی را تعریف کنیم و همینطور در مورد علل ، پیشگیری ، و تاثیر محیط در انطباق پذیری زود هنگام کودکان دارای این طیف ، داده های علمی در اختیار خواننده قرار دهیم .

تعریف :

 اتيسم یک تفاوت و تنوع  عصبی است که می تواند روی ارتباط اجتماعی و الگو های فکری و رفتاري یک فرد اثر بگذارد.

در واقع اوتیسم یک نوع تغییر طبیعی در نحوه‌ی رشد مغز و نحوه‌ی پردازش اطلاعات است. این بدان معنی است که کودکان اوتیستیک به روش‌های خاصی دنیا را تجربه، درک و با آن تعامل می‌کنند. اوتیسم مثل ADHD ( بيش فعالی با عدم تمركز) یکی تنوع عصبي است (neurodivergence).

طيف اوتیسم خیلی وقت ها  همراه با اختلالات ديگر و بيماري ها همراه است:

  1. اختلال در درخواب
  2. حساسيت حسي ( پيش حسي )
  3. مشكلات گوارشي :يبوست ، دل درد هاي شكمي ، اسهال
  4. اضطراب
  5. اختلال هورمون
  6. ناتواني ذهني
  7. بيش فعالي
  8. ⁠عملکردهای اجرایی  :  ( executive function)   مجموعه‌ای از فرایندهای شناختی سطح بالا  هستند که به ما کمک می‌کنند تا برنامه‌ریزی کنیم، سازمان‌دهی کنیم، رفتار خود را تنظیم کنیم و به اهدافمان برسیم.

مؤلفه‌های اصلی عملکرد اجرایی عبارت‌اند از:

  • انعطاف پذيري شناختي (Cognitive Flexibility) : توانایی تغییر بین وظایف یا دیدگاه‌ها
  •  كنترل بازداری : توانایی مهار پاسخ‌های ناگهانی یا خودکار
  • برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی خودنظارتی : ارزیابی و اصلاح رفتار خود

تشخيص اتيسم:

طبق DSM5 علائم اتيسم به شرح زير است:

  1. نارسايي پايدار در ارتباط و تعامل
  2. رفتار مكرر، علائق و فعاليت هاي محدود و خاص

تمركز زياد و اصرار براي تغيير ندادن برنامه ها

 

استیمینگ به معني:

  • تکان دادن دست‌ها یا بدن
  • تاب خوردن جلو و عقب
  • نگاه کردن طولانی به نور یا چرخیدن اشیاء
  • تکرار صدا، کلمه یا آهنگ
  • ضربه زدن با انگشت‌ها
  • پریدن یا راه رفتن به شکل خاص

 

چرا بچه‌های اوتیسم استیم می‌کنند؟

  • برای آرام شدن وقتی استرس دارند
  • برای ابراز شادی یا هیجان
  • برای کنار آمدن با صدا، نور یا شلوغی زیاد
  • برای تمرکز بهتر

علائم هشداردهنده کلیدي زير ١٨ ماه:

پروفسور جوزفین باربارو )از دانشگاه La Trobe استرالیا( معتقد است که اوتیسم را می‌توان از دوران نوزادی و خردسالی از طریق مشاهده رفتارهای اجتماعی و ارتباطی کودک شناسایی کرد.

به‌ویژه، او بر رفتارهایی تمرکز دارد که در کودکان دارای اوتیسم غایب، ناپایدار یا تأخیر‌دار هستند

بر اساس مرکز ملی سلامت کودک و رشد انسانی (NICHD) :

  • اشاره نکردن برای نشان دادن علاقه : (مثلاً اشاره به یک هواپیما) تا حدود ۱۴ ماهگی.
  • انجام ندادن بازي هاي وانمودي  : (مثل غذا دادن به عروسک) تا حدود ۱۸ ماهگی.
  • از دست دادن مهارت‌های گفتاری یا اجتماعی که قبلاً کسب شده بوده ( در هر سنی)
  • نبود تماس چشمی، لبخند اجتماعی یا به اشتراک گذاشتن صدا/احساسات تا حدود ۶–۹ ماهگی.
  • محدود بودن حرکات دست و ژست‌ها (مثل دست تکان دادن برای خداحافظی یا اشاره) تا حدود ۱۲ ماهگی.
  • رفتارهای تکراری، اصرار بر یکنواختی، یا واکنش‌های غیرعادی به محرک‌های حسی

علل اوتيسم

• هنوز تحقيقات دقيقا  علت اوتيسم را مشخص نكرده اما عواملي مثل ژنتيك و محيط دو عامل اصلي شناخته شده اند :

عواملي كه احتمال اوتيسم و افزايش ميدهند:

  1. عامل ژنتیکی یکی از متغیرهای اصلی است که می‌تواند باعث بروز اوتیسم شود
  • عوامل محیطی
  • در هنگام بارداریِ :

مانند بیماری‌هایی که عفونت‌های وسیع ایجاد می‌کنند ،

مسمومیت با فلزات سنگین، مانند سرب غیرآلی و جیوه

دیابت بارداری

تولد زودرس

سن بالا قبل لقاح به خصوص در مردان

كمبود اكسيژن هنگام تولد نوزاد

تاخير رشد جنين در رحم

قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا در دوران بارداري

چه عواملي به نظر نمي آيد تا به امروز  باعث اوتيسم شود

• Vaccines : واكسيناسيون

• Acetaminophen : استامينافن

نكته: با توجه به رشد 300 برابري اتيسم در 10 سال گذشته ، در نوامبر 2025 مركز كنترل و پيشگيري

از بيماري كه يكي از آژانس هاي ايالت متحده آمريكا و تحت نظر وزارت بهداشت مي باشد ((CDC

تغييراتي در وبسايت خود داد : در اين وبسايت آمده است:

اينكه واكسن باعث ايجاد اتيسم فاقد اعتبار است و نميتوان بدان تكيه كرد

درجايي ديگر ميگويد: اينكه واكسن موجب اتيسم ميشود و علت آن مشخص شده و با اعتبار است هم سنديت ندارد

امروز كه روزانه ميليون ها كودك واكسينه ميشوند معدود كودكان ميتوانند با اختلال اتيسم تشخيص داده شدند ، دلايل محكم نداريم و نيازمند مطالعات بيشتر است .

بايد توجه كرد كه اين كودكان آسيب خيلي ويروس ها به واسطه ي واكسن مصون شده اند

تشخيص اتيسم :

بعضی پژوهش‌ها از غربالگری‌هایی که از سن ۱۲ ماه شروع می‌شوند، حمایت می‌کنند.

نکته ی مهم این است که غربالگری در این سنین نمی‌تواند تمام موارد اوتیسم را شناسایی کند،

و بنابراین تکرار غربالگری در ۱۸ ماهگی و پس از آن برای تشخیص هرچه زودتر اوتیسم ضروری است.

تشخيص اوتيسم عموما از سن 2 سال شروع ميشود اما از 12 ماه هم اين تشخيص ميتواند با قطعيت بالا انجام شود.

اين به اين دليل است كه اوتيسم يك طيف گسترده است و در هر شخص به نوع و شدت متفاوت بروز ميكند.

براي تشخصي دقيق روانشناس ها ترجيح ميدهند به جاي يك تست از چند تست استفاده كنند مثل تست MIGADAS-2

درمان :

اوتیسم درمان ندارد و بهترین راه برای کمک به کودکی که اوتیسم دارد، مداخله از کمترین سن ممکن است.

بسته به نیاز کودک، معمولاً از تیمی شامل گفتاردرمانگر، رفتاردرمانگر و کاردرمانگر استفاده می‌شود تا به کودک مهارت‌های اولیه را بیاموزد.

لينك هاي مفيد براي والدين با كودك اتيستيك _:

ASDetect یک اپلیکیشن موبایل است که برای کمک به والدین و مراقبان در شناسایی زودهنگام نشانه‌های اختلال طیف اوتیسم (ASD) در کودکان طراحی شده است.

هدف اپلیکیشن ASDetect برای والدین

ASDetect  یک اپلیکیشن موبایل است که به والدین کمک می‌کند نشانه‌های اوتیسم در کودکان ۱۱ تا ۳۰ ماهه را شناسایی کنند.

کارکرد اصلی:

  • مشاهده رفتار و ارتباطات اجتماعی کودک در زندگی روزمره
  • پاسخ به چند سوال ساده درباره بازی و مهارت‌های ارتباطی کودک
  • دریافت بازخورد فوری درباره احتمال وجود علائم اوتیسم و راهنمایی برای مراجعه به متخصص

مزایا:

  • والدین می‌توانند رشد کودک خود را پیگیری کنند
  • تشویق به اقدام سریع در صورت مشاهده علائم خطر
  • کمک به دسترسی زودهنگام به مداخلات و خدمات درمانی

توسعه‌دهنده:

این اپلیکیشن توسط پروفسور جوزفین باربارو و تیم تحقیقاتی او در دانشگاه دیکین، استرالیا ساخته شده است.

*وبسایت رسمی*: ASDetect

تهيه و تدوين:

رزا محمود زاده

Applied behavior analysis technician

E-mail: Zadehroza@gmail.com

ويراستاري:

فيروزه روستا

ماما – روانشناس سلامت

 

دیدگاهتان را بنویسید